Chúng ta đã sẵn sàng chưa trước bước ngoặt

        Cái khâu quan trọng nhất đối với chúng ta là chúng ta, quả tim chúng ta, bộ óc chúng ta, bàn tay lao động của chúng ta. Vì đảng, vì nhân dân, vì văn học, ta phải bảo quản và trau dồi nó hước nhất.
         Ta sẽ tự hỏi: Chúng ta đã sẵn sàng chưa trước bước ngoặt?
       Bước ngoặt huy hoàng đấy, nhưng vô cùng phức tạp. Đế quốc Mỹ thua nhung chủ thuyết Thái Bình Dương của Ford đã xuất hiện rồi. Kẻ thù bị quét sạch trên chiến trường nhưng cuộc đấu tranh tư tưởng, đấu tranh giai cấp trong đời sống và trong văn học, nay mói là lúc quyết liệt. Tổ quốc đang vinh quang và sẽ rất vinh quang, nhưng cái vinh quang ấy phải nhìn qua bao sự việc có khi làm rối trí, rối lòng.

Cũng có người nghĩ bước ngoặt một cách giản đơn. Hòa bình rồi mà, vậy thì về hình thức thổi trang giây con cho to thành núi Thái Son và về nội dung thì không vàng cũng xanh một tí. Đâu có là như vậy!
        Bước ngoặt. Nhưng vẫn trên con đường ấy của nhân dân, của Đảng. Bước ngoặt nhưng để ta gặp cái lớn lao, chứ không phải để đi vào ngõ cụt, hay chỉ gặp lấy tâm tư, danh vọng của mình.
         Bước ngoặt, sau đó, không ai rơi lại bên đường, hơn thế, sau đó, đội ngũ, anh em được bổ sung trùng trùng điệp điệp.

Đọc thêm tại: http://tacgiavanhocvietnam.blogspot.com/2015/07/ta-hieu-het-y-nghia-chu-dan-toc-hien-ai.html

Từ khóa tìm kiếm nhiếu: nhung bai tho cua ho chi minh

Ta đã hiểu hết ý nghĩa chữ “dân tộc – hiện đại”

           Về phong cách, ta lại cũng có thể hỏi: ta đã hiểu hết ý nghĩa chữ “dân tộc – hiện đại” nối liền chưa? Có khi nào ta vì dân tộc mà xa thời đại, hay lấy cớ thời đại, hiện đại, mà lại lai căng? Làm sao cho tác phẩm ta, đọc lên, người ta biết đấy là con đè của đất nước này, nhưng đồng thời lại không phải của thế kỷ 19 hay 21. Và đầy là câu hỏi về bản thân chúng ta: Ta hiểu biết được bao nhiêu? Có dư hiểu biết để mà đủ cho ta khám phá và sáng tạo? Ta đả có bao giờ lấy cái hiểu biết cũ của hôm qua để tạo ra (hay ngăn cản) sự sáng tạo mới ngày nay, sự khám phá ngày sau?…
Đối với độc giả, với phê bình, lại bao nhiêu câu hỏi khác. Ví dụ: Ta có đủ dũng cảm chăng trong khi làm văn học? Dũng cảm nhận lấy cái sai, cái dốt của mình khi mình có, và dũng cảm trả lời lại cái sai, cái thiếu thiện chí của người, khi cần.

Đẩy một nền văn học tiến lên, đâu chỉ có giới văn học. Cũng như những thắng lợi vĩ đại về quân sự là kết quả, là số thành của nhiều nguyên nhân, của nhiều lực lượng, chứ không phải của các binh đoàn chủ lực, những thắng lợi, thành công về văn học, có được, đâu phải chỉ nhờ dăm chục, dăm trăm cây bút có tài. Từ đường lối của Đảng về văn nghệ, đến các chính sách cụ thể để triển khai, thi hành đường lối ấy, từ tài năng học thức, tâm huyết đến sức khỏe, cách làm ăn của các nhà văn, từ lý luận phê bình nắm hay không nắm chủ nghĩa Marx- Lénine, xét lại hay giáo điều, lỏng lẻo hay thô bạo, từ các khâu xuất bản, in, phát hành tôn trọng độc giả và tác giả đến ngần nào… Tổng họp, tổng hòa các cái ấy góp vào bước đi của một nền văn học. Có cái chính, có cái phụ, cái trước, cái sau, cái quan trọng, cái nhỏ nhặt, nhưng khi đã thành một khâu trong toàn bộ dây chuyền, thì chỉ tắc một đoạn có khi tắc cả đường dây, chỉ một dây cót đứt cả đồng hồ ngừng chạy, ta không được quan liêu khi xử lý bất cứ một chi tiết nào. Nhìn chung là như vậy. Nhưng đối với chúng ta, những người làm văn nghệ, gọi đấy là người sản xuất cũng được, người chiến đấu cũng được, đầu tiên ta phải trách cứ vào chúng ta, nếu có gì không thành công.

Đọc thêm tại: 

• http://tacgiavanhocvietnam.blogspot.com/2015/07/nhan-loai-van-khao-khat-muon-biet-ve.html
• http://tacgiavanhocvietnam.blogspot.com/

Nhân loại vẫn khao khát muốn biết về Việt Nam

         Lời thúc giục, lời đòi hỏi thì đúng hơn, cũng đến từ phía thế giới. Nhân loại vẫn khao khát muốn biết về Việt Nam, chí ít là một sự tò mò. Nhưng ngày nay không thể chỉ thông báo cho họ bằng các bản tin chiến trận.          Họ muốn biết nhiều hơn, sâu hơn, biết phía đằng sau các chiến thắng. Và văn học nghệ thuật đâu chỉ có làm nhiệm vụ thông tin.
       Lời thúc giục, lời đòi hỏi đến từ bản thân thành tựu và thất bại đã qua của giới chúng ta. Văn học nghệ thuật Việt Nam từ 1930 – đúng hơn từ 1945 đến nay – đã không hổ thẹn gì với trống đồng, với thơ văn, điêu khắc Lý – Trần, với TRUYỆN KIỀU và LỤC VÂN TIÊN… Nó tạo ra truyền thống mói tiếp nối truyền thống cũ, thi – thư – văn – hiến mới góp vào thi – thư – văn – hiến xưa. Nhưng lẽ nào ta ngủ trên các quang vinh đó? Lẽ nào ta không thấy các nhược điểm, khuyết điểm tày đình của chúng ta? Lẽ nào ta không luôn luôn tự đặt ra các câu hỏi. Đại loại nhu”, nền văn chương ta đã thực sự là hiện thực xã hội chủ nghĩa chưa? Nó hiện thực được bao nhiêu phần, còn bao nhiêu phần tránh né, chùn bước trước hiện thực? Nó đã biểu dương cho xứng đáng các hiện thực tốt, và phê phán, chuyên chính với các hiện thực xấu chưa? Cái hiện thực của lịch sử nó nói được đến chừng nào, và cái hiện thực trong tâm lý, trong nội tâm chùng nào nó bỏ sót? Cũng như thế, văn học ta đã xã hội chù nghĩa như thế nào? Màu hồng trên ngọn cờ của nó là hồng hay nhạt, đã có khi nào ta để nó vàng úa hay không?

        Có khi nào ta nhân danh tính hiện thực để làm lu mờ lý tưởng xã hội chủ nghĩa hay ngược lại, nhân danh xã hội chủ nghĩa mà không cần hiện thực? Hoặc đại loại những càu hỏi về đề tài: Khoa học ngày nay nghiên cứu vật chất ở quy mô cực lớn, từ các thiên thể cho đến vũ trụ xét trên tổng thể. Khoa học cũng lại đi sáu vào cấu trúc bên trong, cấu trúc vô cùng nhỏ nhát của vật chất. Khoa học chú tâm đến chất sống, tế bào. Ai làm cái việc buồn cười để rập khuôn khoa học vào văn học, nhưng đại loại ta có thể hỏi: văn học đã có những bức tranh tả cái cực lớn, cái tổng thể, cái toàn đò của lịch sử, của Tổ quốc chưa? Và bên cạnh đó, thì một tâm lý, một tế bào xã hội, một con người đà được ta quan tâm khám phá chưa?…

Đọc thêm tại: http://tacgiavanhocvietnam.blogspot.com/2015/07/loi-thuc-giuc-en-tu-phia-oc-gia.html

Từ khóa tìm kiếm nhiếu: những bài thơ của hồ chí minh

Lời thúc giục đến từ phía độc giả

        Và bao trùm lên tất cả là việc chuyển sang một Việt Nam hùng cường, đối trước địch và đứng giữa nhân loại mà hùng cường, một Việt Nam ý thức được tiền đồ nhiệm vụ trước mắt, và truyền thống phía đằng sau, ý thức được chiều cao của chủ nghĩa anh hùng, chiều sâu của những đau thương, bề dày của những tiềm lực, tài nguyên mình chất chứa. Một Việt Nam của Hùng Vương mà lại Marx-Lénine, một Việt Nam lấy tên Hồ Chí Minh làm tên thời đại. Những nhà văn nghệ sinh trước ta, dù cho tài nàng trí tuệ lỗi lạc bao nhiêu cũng không có cái cơ may để ý thức điều ấy. Nhưng chúng ta, ngay cả những người non yếu nhất, thì ở giữa mùa xuân này, ta thừa hưởng khí hậu này, mỗi nhành chúng ta phải ra lộc của mình, để đền đáp ân lộc ấy. Huống chi tiếng thúc giục đến từ nhiều phía. Tù phía Đảng như trên kia đã nói. Những cuộc họp gần đây của đồng chí Tố Hữu, liên tiếp với các ngành các nhóm – với từng văn nghệ sĩ nữa – chính là để nhắc lại lời thúc giục ấy. “Tứ nay trở về trước, xem như là ta còn làm ăn theo lối du kích. Nhưng tứ nay trở đi, ta phải bắt đầu giai đoạn chính quy”. Đây là một trong nhiều ý kiến của đồng chí đã đem cho chúng ta sảng khoái, đồng thời lo âu về trách nhiệm.

      Lời thúc giục đến từ phía độc giả. Viết cho hai mươi triệu người, hai mươi làm triệu người khác viết cho bốn mươi lăm triệu người. Không phải chỉ vì số lượng. Mà vì cái chất của số lượng ấy. Có những độc giả từ ánh sáng hoan lạc lớn mà đến với trang giấy. Có những người từ bóng tối đau thương mà tìm đến với chúng ta. Trang giấy vừa biểu dương người này lại vừa phải tranh cãi với người khác. Nó vừa là lương thực tinh thằn ngon ngọt lại vừa là thuốc đắng nữa kia. Và nhìn chung lại bốn mươi lăm triệu người đọc Việt Nam ấy, đâu họ có giống người đọc nước nào! Bất cứ trang giấy nào của chúng ta, đều dược họ đem ra so sánh với cuộc đời giông bão ba mươi nám qua của họ. Nếu trang giấy ta lè tè, bằng phẳng bình yên, họ chịu làm sao được?

      Khó khăn hơn nữa, khi họ đọc ta với ý thức không phải họ chì là họ mà là một người của bốn mươi lăm triệu nhân dân, khi họ so sánh trang sách, trang thơ, bản nhạc của ta với những đau thương tột cùng mà dân tộc đã trải qua, những thắng lợi vĩ đại mà Tổ quốc đã giành được. Và trong sự so sánh ấy, ta không được thừa hưởng sự nhân nhượng, lòng bao dung như hồi còn kháng chiến. Người độc giả không dễ dàng tha thứ cho ta viết kém như lúc chiến tranh họ thường tha thứ: “Dù sao thì tác giả đã có công đi đến chiến trường!”

Đọc thêm tại: http://tacgiavanhocvietnam.blogspot.com/2015/07/buoc-ngoat-cuoc-oi.html

Từ khóa tìm kiếm nhiếu: các bài thơ của hồ chí minh

Bước ngoặt cuộc đời

          Tết năm nay, tại Hà Nam Ninh, khi đến thăm một khu triển lãm các mặt trống đồng Ngọc Lũ, các pho tượng mới đào ở bến đò Kia, nhiều công trình điêu khắc và men sứ khác của cha ông để lại, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất Đảng ta đã nói cùng các đồng chí trong tỉnh: “Các đồng chí phải để lại cho năm trăm năm sau một cái gì như thế của chủ nghĩa xã hội. Và phải có ý thức như thế thì mới làm mạnh được”. Ngỡ như câu ấy, đồng chí nói cùng giới văn học nghệ thuật chúng ta.
        Cách đây mười lăm năm, vào một đêm cuối năm 1961, khi gặp một số anh chị em văn nghệ lên thăm, đồng chí Lê Duẩn cũng đã hỏi: “Trong mười năm, mười lăm năm, hai mươi năm, liệu anh em có thể làm được những tấc phẩm có giá trị nghệ thuật cao cho Đảng, cho nhản dân, được không?”
         Anh em lúc ấy quen với chuyện “kịp thời, ngắn ngày” hơi ngạc nhiên về câu hỏi ấy. Sao phải cần thời gian lâu đến thế? Thế mà đến nay cái hạn quy định ấy đã qua, sắp qua rồi. Tự chúng ta lại phải tự đặt cho chúng ta câu hỏi khác “Thời đại lớn thấy rồi đấy. Kỷ nguyên mới mở ra kia. Nhưng liệu từ nay đến 1980 – trong năm năm thôi – chúng ta có đáp ứng được lòng mong mỏi của nhân dân, của Đảng?

         Chung quanh sốt ruột cùng chúng ta. Bản thân chúng ta càng sốt ruột. Vì hơn ai hết, chúng ta thấy sự non yếu, ít ỏi của đội ngũ mình. Thây những khó khăn trong nghề và khó khăn bên ngoài tác động lên nghề nghiệp. Thấy nhiều chuyện lắm! Nhung mà rồi chúng ta đành chịu thua sao? Chúng ta đi lên, và có Đảng, có nhân dân, thời đại đẩy chúng ta lên nữa.
         Trong một cuộc phỏng vấn Sartre sau khi ông mờ mắt, Sartre đã tổng kết rằng ảnh hường quan trọng nhất lên đời ông là bước ngoặt giữa chiến tranh và hòa bình. Ta vừa trải qua một cuộc chiến tranh (kháng chiến thì đúng hơn, một cuộc kháng chiến, nhiều cuộc kháng chiến) vào hạng dữ dội nhất trong lịch sử để giành lấy một nền hòa bình muôn đời mơ ước, một nền hòa bình vĩnh viễn, nhưng trước mắt thì không chút giản đơn. Cùng với bước ngoặt trên, là bao bước ngoặt khác, tất cả đều vĩ đại. Từ nửa nước nô lệ, qua cả nước độc lập. Từ hai nửa cắt chia, giờ thống nhất thành một Việt Nam. Từ xã hội chủ nghĩa trên một miền, giờ lên xã hội chủ nghĩa trên cả nước. Từ làm ăn riêng lẻ, hay xã hội chủ nghĩa cò con lên sản xuất lớn, hiện đại, đại quy mô nữa.

Đọc thêm tại: http://tacgiavanhocvietnam.blogspot.com/2015/07/ngoi-sao-thong-nhat-dan-uong.html

Từ khóa tìm kiếm nhiếu: tho cua ho chi minh